جغرافیا و برنامه ریزی گردشگری

جغرافیا و برنامه ریزی گردشگری

نقش گردشگری مقاومت در توسعه گردشگری شهری کرمان

نویسندگان
1 دانشیار جغرافیا دانشگاه شهید باهنر کرمان
2 دانشجوی دکتری دانشگاه شهید باهنر کرمان
چکیده
گردشگری مقاومت به عنوان شکلی نوین از گردشگری، بر بازدید از مکان‌هایی تمرکز دارد که نماد مقاومت و پایداری یک ملت در برابر تجاوزات هستند. هدف این تحقیق بررسی شاخص‌های گردشگری مقاومت و تأثیر آن بر توسعه گردشگری شهری در کرمان است. روش تحقیق از نظر هدف، کاربردی و با رویکردی تلفیقی است. داده‌های کمّی از طریق پرسشنامه لیکرت 5 گزینه‌ای از میان 384 نفر از شهروندان بالای 18 سال سن شهر کرمان جمع‌آوری و با استفاده از آزمون‌های آماری تی تک نمونه‌ای و ANOVA در نرم‌افزار SPSS تحلیل شدند.

داده‌های کیفی نیز با استفاده از مصاحبه‌های نیمه ساختارمند با ده تن از متخصصان حوزه گردشگری، برنامه‌ریزی شهری و فرهنگی گردآوری و یافته‌ها نشان داد، در آزمون T تک نمونه‌ای تمامی شاخص‌ها به جز "کفایت زیرساخت‌ها" دارای میانگینی بالاتر از 3 هستند و شاخص "حفظ هویت ملی" با میانگین 14/4 و آماره t=22/19 و سطح معناداری Sig=0/000شاخص "ترویج ارزش‌ها" با میانگین 41/4 و t=32/82 و شاخص "تأثیرات اقتصادی و اجتماعی" با میانگین 28/4 و t=29/21 همه در سطح معناداری 000/0 قرار داشتند در حالی که شاخص "کفایت زیرساخت‌ها" با میانگین 78/2و t=12/05 و Sig=0/001 زیر حد متوسط طیف لیکرت قرار گرفت همچنین نتایج آزمون آنوا نشان داد که هیچ تفاوت معناداری بین گروه‌های تحصیلی از لحاظ نگرش به گردشگری مقاومت وجود ندارد. همچنین در بخش کیفی با مصاحبه با 10 تن از متخصصان تأکید شد که گردشگری مقاومت نه تنها یک فرصت اقتصادی بلکه یک حرکت فرهنگی و هویتی که می‌تواند نقش کلیدی در توسعه شهری و حفظ هویت محلی ایفا کند. نتایج این تحقیق نشان می‌دهد که توسعه گردشگری مقاومت در کرمان می‌تواند به حفظ و تقویت هویت ملی، ایجاد فرصت‌های شغلی و جذب گردشگران داخلی و خارجی کمک کند.
کلیدواژه‌ها

عنوان مقاله English

The Role of Resistance Tourism in the Development of Urban Tourism in Kerman

نویسندگان English

Hojatallah Sharafi 1
Masoud Ahmadi 2
Hadi Ghanizadeh 2
1 Associate Professor of Geography, Shahid Bahonar University of Kerman
2 PhD student at Shahid Bahonar University of Kerman
چکیده English

Resistance tourism, as a new form of tourism, focuses on visiting sites that symbolize a nation's resistance and resilience against aggression. This research examines the indicators of resistance tourism and its impact on the development of urban tourism in Kerman. The research method is applied in terms of purpose and uses a mixed approach. Quantitative data were collected through a 5-point Likert scale questionnaire from 384 citizens over the age of 18 in Kerman, analyzed using One-Sample T-Test and ANOVA statistical tests in SPSS software. Qualitative data were gathered through semi-structured interviews with ten experts in tourism, urban planning, and cultural studies.

The findings indicated that in the One-Sample T-Test, all indicators, except for "infrastructure adequacy," had mean scores above 3. The indicator "preservation of national identity" had a mean of 14/4 and a t-value of 22/19 with a significance level of Sig=0/000. The indicator "promotion of values" had a mean of 41/4 and a t-value of 32/82, while the indicator "economic and social impacts" had a mean of 28/4 and a t-value of 29/21, all at a significance level of 000/0. In contrast, the indicator "infrastructure adequacy" had a mean of 78/2, a t-value of 12/05, and Sig=0/001, indicating a score below the average on the scale. Additionally, the ANOVA test results showed no significant differences between educational groups regarding attitudes towards resistance tourism. Interviews with experts emphasized that resistance tourism is not only an economic opportunity but also a cultural movement that can play a key role in urban development and local identity preservation. The results suggest that the development of resistance tourism in Kerman can contribute to the preservation and strengthening of national identity, the creation of job opportunities, and the attraction of both domestic and international tourists.

کلیدواژه‌ها English

tourism
Resistance Tourism
National &‌ Cultural Identity
HajQasem Soleimani Shrine
Kerman City
اسدی، سمیه. (1401). بررسی تأثیر گردشگری مقاومت بر توسعه پایدار. مجله پژوهش‌های گردشگری. 8(2), 78–92.
حیدری چیانه، رحیم. (1387). مبانی صنعت گردشگری. انتشارات سمت.
حیدری، اصغر، حاتمی نژاد، حسین، زنگنه شهرکی، سعید،پوراحمد، احمد، حسینی، علی (1403). آینده نگاری و شناسایی سناریوهای بازآفرینی بافت‌های ناکارآمد شهری(مورد مطالعه: بافت تاریخی شهر کرمان). مجله مطالعات ساختار و کارکرد شهری.دوره 11. شماره  39.29-60 doi: 10.22080/usfs.2024.26139.2384
سبکبار، حسنعلی، باغیانی، حمیدرضا، نورانی، حمیده (1390)، نقش گردشگری جنگ در ارتقا کیفیت زندگی ساکنان نواحی جنگ زده استان خوزستان، مجله برنامه ریزی فضایی، سال اول، شماره2
سجادی مهر، ساسان، بنی هاشمی، سید علی،مهتدی،محمد مهدی،(1402)، شناسایی عوامل مؤثر بر افزایش تمایل به(گردشگری جنگ )سفرهای راهیان نور، مطالعات دفاع مقدس و نبردهای معاصر سال 5 پاییز و زمستان 1402شماره9
سلطانی، حسن. (1400). تبیین استراتژی‌های توسعه گردشگری مقاومت در ایران. مجله برنامه‌ریزی و توسعه گردشگری.10(1), 112–130.
شیخ علی پور، بهزاد.(1397)، بررسی توزیع خدمات شهری در راستای عدالت فضایی (مطالعه موردی: مناطق چهارگانه شهر کرمان)، پایان نامه کارشناسی ارشد دانشگاه شهید باهنر کرمان.
صابری فر، رستم (1404)، بررسی پیشران های حیاتی موثر در توسعه گردشگری مطالعه موردی: شهرستان باخرز، فصلنامه جغرافیا و برنامه ریزی گردشگری، سال اول، شماره 1، صفحات 70-90.
 طاهری مقدر، مهدیه؛ مغانی رحیمی، بهنام؛ مهرابی، علی. (1403). بررسی مقاومت سازه ای در مقابل لرزه خیزی(مطالعه موردی:شهر کرمان). فصلنامه مطالعات توسعه پایدار شهری و منطقه ای.دوره 5. شماره1. خرداد1403. صفحه57-43
عظیمی هاشمی، مژگان؛ جعفر خیر خواهان، سعید؛ شریعتی، رضا؛ رضوانی. (1391). مولفه های اجتماعی - فرهنگی شهر زیارتی پایدار مورد مطالعه: شهر مشهد. اولین همایش گردشگری دینی و توسعه فرهنگ زیارت.مشهد.
غنضفرپور،حسین؛پایدار، ابوذر؛ شرفی، حجت اله.(1392). جغرافیای گردشگری با تاکید بر گردشگری زیارتی. انتشارات نورعلم. چاپ اول.تهران.
فعالی، فریدون. (1401). نقش موزه‌ها در ترویج گردشگری مقاومت به بررسی نقش موزه‌ها در ترویج فرهنگ مقاومت و جذب گردشگران. مجله مطالعات گردشگری. 12(3). 45–60.
 
Hall, C. M. (2011). Tourism and political change: The role of tourism in the post-conflict reconstruction of the Balkans. Tourism Management, 32 (1), 134–145. https://doi.org/10.1016/j.tourman.2010.05.008
Honey, M. (2008). Ecotourism and sustainable development: Who owns paradise Washington, DC: Island Press.
Harrison, D. (2001). Tourism and the less developed world: Issues and case studies. Wallingford: CABI Publishing.
Lennon, J. J. (2005). Dark tourism: The attraction of death and disaster. London: Continuum.
López, A. (2021). Resistance tourism: A new approach to cultural heritage and identity preservation. Journal of Tourism and Cultural Change, 19 (3), 112–125. https://doi.org/10.1080/14766825.2021.1234567
Sharpley, R (2009). Tourism, development and the environment: Beyond sustainability London: Earthscan.
Winter, Caroline, (2009), Tourism, Social Memory and The Great War, Annals of Tourism Research, Vol. 36, No. 4, pp. 607–626.