https://gtp.khu.ac.ir/ جغرافیا و برنامه ریزی گردشگری fa daily 1 Tue, 21 Apr 2026 00:00:00 +0330 Tue, 21 Apr 2026 00:00:00 +0330 https://gtp.khu.ac.ir/article_11544.html در سالهای اخیر ایجاد مراکز تفریحی و گردشکری به عنوان یکی از خدمات بخش اقتصاد، شاهد رشد چشمگیر است چرا که علاوه بر ایجاد درامد، اشتغالزایی مناسبی را نیز رقم میزند. احداث این مراکز در نزدیکی آب، سبب ایجاد چشم‌انداز زیبا و افزایش رضایت مشتری میگردد. سدها و بندها به علت وجود این چشم‌انداز محل مناسبی برای ایجاد خدمات مرتبط با گردشگری می‌باشند. در استانهای کم آب و شرقی کشور، به علت محدودیت دسترسی به منابع آبی، این چشم انداز میتواند پتانسیل دوچندان نسبت به سایر نقاط، داشته باشد. هدف تحقیق حاضر آن است که امکانسنجی اقتصادی و مالی ایجاد یک مرکز تفریحی و گردشگری را در مجاورت سد فرخی، واقع در شهرستان قاین، در استان خراسان جنوبی، بررسی شود. در این راستا، در مطالعات بازار، در طرف تقاضا، تعداد افراد بالقوه بازدیدکننده، به کمک شاخص گراویتی برآورد و طرف عرضه نیز به کمک تکمیل پرسشنامه از بازدیدکنندگان سد، در بهار 1404 تحلیل و بررسی و پروژه هایی نهایی پیشنهاد شد. ارزیابی مالی و اقتصادی پروژه های پیشنهادی، نشان داد که سرمایه گذاری در مجاورت سد با عدد 146,879 میلیون ریال در طی یک سال ساخت، و با سرمایه در گردش 21,308 میلیون ریال، دارای نرخ بازده داخلی (IRR)، 84% ، با در نظر گرفتن عمرمفید پانزده سال خواهد بود. خالص ارزش فعلی مورد انتظار (NPV) برابر 3,997,792 میلیون ریال، و دوره بازگشت سرمایه عادی برابر 3 سال و 9 ماه و دوره بازگشت سرمایه پویا (با تنزیل کردن خالص درآمد) آن برابر 4 سال و 3 ماه می‌باشد و همچنین اشتغال 10 نفر را تامین خواهد کرد. https://gtp.khu.ac.ir/article_11561.html گردشگری شهری در شهرهای ساحلی مانند نوشهر با چالش‌هایی نظیر ترافیک سنگین، آلودگی هوا و فشار بر زیرساخت‌های طبیعی همراه است. دوچرخه‌سواری به‌عنوان شیوه‌ای پاک و سالم، می‌تواند نقشی کلیدی در تحقق گردشگری پایدار ایفا کند. پژوهش حاضر با هدف تحلیل میزان تأثیر دوچرخه‌سواری بر توسعه گردشگری پایدار در شهر نوشهر انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش، پیمایشی است. جامعه آماری را شهروندان نوشهر تشکیل می‌دهند و ۳۸۴ نفر به‌عنوان نمونه انتخاب شدند. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه جمع‌آوری و به کمک مدل‌سازی معادلات ساختاری (PLS-SEM) تحلیل شدند. یافته‌ها نشان می‌دهد که ابعاد کالبدی و اجتماعی دوچرخه‌سواری، هم به‌طور مستقیم و هم از طریق متغیر میانجی «رضایت از دوچرخه‌سواری»، بر توسعه گردشگری تأثیر مثبت و معناداری دارند. رضایت از دوچرخه‌سواری با ضریب مسیر 799/0 و اندازه اثر 876/2، قوی‌ترین نقش را در تبیین توسعه گردشگری ایفا می‌کند. اثر مستقیم بعد کالبدی بر توسعه گردشگری (150/0) در مقایسه با اثر غیرمستقیم آن از طریق رضایت (379/0) ضعیف‌تر است. نتیجه آنکه صرف ایجاد زیرساخت‌های فیزیکی بدون توجه به کیفیت تجربه، ایمنی و جذابیت مسیرها نمی‌تواند به توسعه پایدار گردشگری بینجامد. بر این اساس، تقویت رضایت کاربران از مسیرهای دوچرخه‌سواری، برنامه‌ریزی یکپارچه و تلفیق زیرساخت‌های کالبدی با مؤلفه‌های اجتماعی و ادراکی، راهبردی مؤثر برای دستیابی به گردشگری پایدار در شهر نوشهر محسوب می‌شود.