Geography and Tourism Planning

fa شناسایی و اولویت‌بندی مؤلفه‌های مؤثر بر توسعه گردشگری شهر مهدیشهر The identification and prioritization of components effective in the development of tourism in Mahdishahr. تخصصي Special پژوهشي Research <div style="text-align: justify;">گردشگری به‌عنوان یکی از مهم‌ترین راهکارهای توسعه پایدار محلی، نقشی کلیدی در ارتقاء کیفیت زندگی، افزایش اشتغال، پویایی اقتصادی و حفظ میراث فرهنگی ایفا می‌کند. توسعه موفق گردشگری شهری مستلزم شناسایی مؤلفه‌های مؤثر بر جذب و حفظ گردشگران، به‌ویژه در مقاصد کمتر شناخته‌شده‌ای چون شهر مهدی‌شهر است. پژوهش حاضر با هدف شناسایی، طبقه‌بندی و اولویت‌بندی مؤلفه‌های تأثیرگذار بر توسعه گردشگری در این شهر انجام شده است. روش تحقیق از نوع توصیفی – تحلیلی و مبتنی بر رویکرد کمّی بوده و گردآوری داده‌ها با استفاده از پرسشنامه ساختاریافته انجام شده است. جامعه آماری شامل گردشگران ورودی به شهر مهدی‌شهر در بازه زمانی مشخص بوده و نمونه‌گیری به روش تصادفی ساده انجام شده است. برای تجزیه ‌و تحلیل داده‌ها از روش تحلیل عاملی اکتشافی در نرم‌افزار SPSS استفاده گردید تا ساختار پنهان متغیرها و عوامل کلیدی شناسایی شود. یافته‌های تحقیق حاکی از شناسایی 9 عامل اصلی تأثیرگذار بر گردشگری شهر مهدی‌شهر است که شامل: زیرساخت‌های خدماتی (2.084)، جاذبه‌های فرهنگی- سنتی (1.349)، تجربه ملموس گردشگری (1.497) ، امنیت و میراث تاریخی (0.848)، امنیت اجتماعی- فرهنگی (0.883)، جاذبه‌های طبیعی و دسترسی (0.915)، تنوع خدمات پذیرایی و اقامتی (1.115) ، راهبری اطلاعاتی- محیطی (1.004) و اطلاع‌رسانی فرهنگی- تاریخی (0.359) می‌باشد.که از بین این عوامل، عاملهایی مثل زیرساخت خدماتی و جاذبههای فرهنگی و تجربه گردشگری از ضریب بالاتری برخوردار هستند و اهمیت چشمگیری در جذب گردشگر دارند.  نتایج این مطالعه می‌تواند مبنایی برای طراحی سیاست‌های توسعه گردشگری پایدار و ارتقاء جایگاه مهدی‌شهر در نقشه گردشگری کشور فراهم آورد. همچنین یافتههای این پژوهش می‌توانند چارچوبی تحلیلی برای تصمیم‌سازی در سطح محلی و منطقه‌ای ایجاد کرده و به مدیران شهری، سیاست‌گذاران و فعالان حوزه گردشگری در برنامه‌ریزی و مدیریت اثربخش مقاصد کمک نمایند.</div> <div style="text-align: justify;">Tourism, as one of the most important solutions for sustainable local development, plays a key role in improving the quality of life, increasing employment, economic dynamism, and preserving cultural heritage. Successful development of urban tourism requires identifying the factors that affect the attraction and retention of tourists, especially in lesser-known destinations such as the city of Mehdishahr. The present study aimed to identify, classify, and prioritize the factors that affect the development of tourism in this city. The research method is descriptive-analytical and based on a quantitative approach, and data collection was carried out using a structured questionnaire. The statistical population included tourists entering the city of Mehdishahr during a specific time period, and sampling was carried out using a simple random method. Exploratory factor analysis was used in SPSS software to analyze the data to identify the latent structure of variables and key factors. The research findings indicate the identification of 9 main factors affecting tourism in Mehdishahr, including: service infrastructure (2.084), cultural-traditional attractions (1.349), tangible tourism experience (1.497), security and historical heritage (0.848), socio-cultural security (0.883), natural attractions and accessibility (0.915), diversity of hospitality and accommodation services (1.115), information-environmental guidance (1.004), and cultural-historical information (0.359). Among these factors, factors such as service infrastructure, cultural attractions, and tourism experience have a higher coefficient and are of significant importance in attracting tourists. The results of this study can provide a basis for designing sustainable tourism development policies and promoting Mehdishahr's position on the country's tourism map. The findings of this study can also create an analytical framework for decision-making at the local and regional levels and help urban managers, policymakers, and tourism activists in effective destination planning and management.</div> گردشگری, تحلیل عاملی اکتشافی, توسعه پایدار, جاذبه‌های گردشگری, مهدی‌شهر Tourism, Exploratory Factor Analysis, Sustainable Development, Tourist Attractions, Mehdishahr 0 0 http://gtp.khu.ac.ir/browse.php?a_code=A-10-132-1&slc_lang=fa&sid=1 Navid Saeidi Rezvani نوید سعیدی رضوانی navidsaeidirezvani@yahoo.com 1003194753284600442 1003194753284600442 Yes Department of Urban Planning, Faculty of Architecture and Urban planning, Qazvin Branch, Islamic Azad University, Qazvin, Iran استادیار گروه شهرسازی، دانشکده معماری و شهرسازی، واحد قزوین، دانشگاه آزاد اسلامی، قزوین، ایران Hamidreza Talkhabi حمیدرضا تلخابی hamidtalkhabi@gmail.com 1003194753284600443 1003194753284600443 No PhD, Department of Human Geography, Faculty of Geographical Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran. دکتری گروه جغرافیای انسانی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران. MitraSadat Atri میترا سادات عطری atrimitra76@gmail.com 1003194753284600444 1003194753284600444 No Master's student, Department of Human Geography, Faculty of Geographical Sciences, Kharazmi University, Tehran, Iran کارشناسی‌ارشد گروه جغرافیای انسانی، دانشکده علوم جغرافیایی، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران.